Bernard Shaw, nhà văn nổi tiếng hài hước người Anh, sau khi đã thành danh thì một nghệ sĩ múa nổi tiếng đến cầu hôn, cô ta nói:
“Nếu anh đồng ý kết hôn với em, con chúng ta đẻ ra sẽ thông minh như anh và xinh đẹp như em. Như vậy sẽ rất là hay!”
Bernard Shaw với phong cách hài hước vốn có:
“Nếu tôi và cô lấy nhau, con cái sinh ra sẽ xấu như tôi và đầu óc đần đọn như cô. Như vậy thật đáng sợ!’
Nhận xét: Đây là phương pháp dẫn từ khả năng, phương pháp biện luận phản bác suy đoán về tình hình có thể trong tương lai của sự vật mà đối phương nêu ra, từ đó mà chọn lựa tình hình có thể đối lập với họ.
Có một lần cột sống của Bernard Shaw bị đau và cần phải rút một cái xương chân để chắp cho cột sống. Sau khi mổ xong thầy thuốc có thêm một chút tiền bồi dưỡng, liền nói:
“Ông Bernard Shaw này, đây là ca mổ xưa nay chúng tôi chưa từng thực hiện”
Bernard Shaw cười nói: “Tốt lắm, xin hỏi ông sẽ trả tôi bao nhiêu tiền thực nghiệm đây?”
Nhận xét: Đây là phương pháp dẫn từ nhân quả, từ cùng một nguyên nhân mà dẫn tới nhiều kết quả khác nhau, cần lựa chọn kết quả có lợi cho mình trong biện luận.
Bernard Shaw tới thăm Trung Quốc, Lỗ Tấn và Sái Nguyên Bồi ra tiếp ông tại nhà bà Tống Khánh Linh ở Trùng Khánh. Sau bữa cơm, mọi người dạo chơi vườn hoa, lúc này thời tiết tạnh ráo sau nhiều này mưa sụt sùi, ánh mặt trời hiền hòa rọi trên mái tóc bạc của Shaw. Sái Nguyên Bồi vui vẻ nói:
“Ông Shaw này, ông thật là hên, ông đã nhìn thấy mặt trời ở Thượng Hải rồi đó”.
Shaw nghe vậy mỉm cười:
“Không, đó là mặt trời gặp may, đã nhìn thấy tôi ở Thượng Hải đấy!”
Bernard Shaw thay đổi trật tự từ làm cho câu nói thật là ngộ, chan chứa ý vị.
A-ri-tốt cũng từng sử dụng thật biện luận này khi trả lời câu hỏt: “Ông và người bình thường có gì khác nhau?”
”Họ sống là để ăn còn tôi ăn để sống ”
Tương truyền Hai-phây sau khi biểu diễn lần đàu ở Luân đôn, Bernard Shaw vĩ đại đi ra sau sân khấu nói với chàng trai trẻ kéo vĩ cầm này:
”Trên thế gian này không có cái gì thập toàn thập mĩ cả, nếu không các thần sẽ đố kị. Tôi đề nghị anh: đêm đêm trước khi đi ngủ, ít nhất hãy kéo một nốt sai”
Vốn hết lòng ca ngợi chàng trai chơi vi-ô-lông, nhưng ở đây Bernard Shaw lại dùng thuật phản ngữ với lời nói ngược để biểu đạt, để lại cho ta một dư vị lâu dài.
